Dat kinderen graag lezen tot het op de middelbare school drastisch afneemt, weten we allang, maar het blijkt nu ook uit onderzoek van de Rijksuniversiteit van Groningen. Daaruit is ook gebleken dat jongeren de bibliotheek mijden door gebrek aan vindbaarheid van het aanbod en door gebrek aan aanbod zelf. Ook dat wisten we eigenlijk al. Er bestxc3xa1xc3xa1t wel aanbod, maar de media besteden er weinig aandacht aan en de bibliotheek biedt het kennelijk in onvoldoende mate aan. Boeken voor jongeren worden te weinig ingekocht, waarschijnlijk vanwege het beleid: veel exemplaren van populaire boeken en dus minder exemplaren van de rest. En hoegenaamd niks xe2x80x93 ja, ik chargeer een beetje xe2x80x93 voor de groep die door de bibliotheken als verloren lijkt te worden beschouwd: de adolescenten.
Uit de verslaggeving over het onderzoek: xe2x80x9cOok veranderende vrijetijdsbesteding speelt een voorname rol. Verder zorgt de scherpe knip tussen jeugdboeken en volwassenenliteratuur na de derde klas voor verminderd leesplezier.xe2x80x9d
Het lijkt dus wel degelijk zin te hebben om de aandacht te vestigen op de boeken die speciaal voor die groep worden geschreven. Ter gelegenheid van de Boekenweek komt er een bloemlezing speciaal voor deze groep, maar wat hebben ze nou gedaan? Gescharreld in het aanbod voor volwassenen in plaats van een bloemlezing gemaakt die is samengesteld uit het aanbod voor adolescenten, om jongeren erop attent te maken dat er boeken zxc3xadjn voor deze leeftijdsgroep. Ik heb die bloemlezing niet gelezen (hij is er nog niet); ik heb alleen gezien welke auteurs door samensteller Abdelkader Benali zijn geselecteerd, en dat zijn niet auteurs als Edward van de Vendel, Els Beerten, Floortje Zwigtman en Marita De Sterck. Die niet.
Ted, uit het onderwijs weet ik dat het werk van deze auteurs wxc3xa9l aangeboden wordt. Misschien heeft niet iedere leerkracht een bloemlezing nodig. Daar moet ook niet blind op gevaren worden. Toch.
Dat is een ander geluid dan je vaak hoort, Thxc3xa9rxc3xa8se, namelijk dat het werk van zulke auteurs juist niet aangeboden wordt in het onderwijs. Maar over het onderwijs zegt het onderzoek volgens mij niet zo veel; het beperkt zich, voor zover het verslag van het onderzoek laat zien, tot de bibliotheek.
Mijn dochter vond lezen en voorgelezen worden heerlijk. Eerste jaar middelbare school deed ze het ook nog met plezier. Dat haar boekverslagen hoog gewaardeerd werden, hielp daaraan mee. Later sloeg de schaamte toe. “Lezen, dat doe je toch niet? Dat is voor losers”. Ze was/is erg gevoelig voor groepsdruk.
Ze is nu 20 en heeft het lezen niet meer opgepakt; kijkt liever tv.
Ondanks alle negatieve aandacht van je op dit weblog kan ik zeggen dat TXT een massaal succes wordt. (De cijfers worden later bekend gemaakt.) Het geeft me wel vertrouwen in onze docenten.
Wat een merkwaardige manier van doen om kritische kanttekeningen bij – niet xc3xb3ver – een bloemlezing waar je zelf mede verantwoordelijk voor bent te kenschetsen als “negatief”.
Ik vond het een merkwaardige manier van doen om zelfs bij een onderzoek dat helemaal niets met de bloemlezing te maken heeft de zoveelste negatvieve opmerking bij de bloemlezing te plaatsen.
Het onderzoek stelt dat jongeren mede afhaken doordat er een gat zit tussen kinderboeken en literatuur voor volwassenen. Dat gat hxc3xb3xc3xa9ft er helemaal niet te zijn, omdat er wel degelijk aanbod is. Maar doordat daaraan zo vaak voorbij wordt gegaan – zoals met deze bloemlezing, die er volgens de informatie die ik heb kunnen vinden op gericht is om adolescenten aan literatuur voor volwassenen te krijgen, in plaats van ze erop te wijzen dat er boeken zijn voor hun eigen leeftijdsgroep – blxc3xadjft dat gat bestaan.
Mag ik dan even, iemand uit 4 havo? Het is tegenwoordig niet meer zo dat mensen van mijn leeftijd lezen ‘voor losers’ vinden. Niet dat iedereen opeens weer leest, maar als je een 9 of 10 voor je boekverslag krijgt, krijg je bij ons alleen maar iets van: ‘wow, help jij mij de volgende keer ook maar eens’.
Persoonlijk snap ik niet dat iedereen (uit de boekenwereld) zo moeilijk doet om mensen van mijn leeftijd aan het lezen te krijgen. Waarom kunnen ze xc3xb3ns niet een keer als redelijk volwassen mensen benaderen? Denken ze soms dat we zelf niet in staat zijn om goede boeken uit te kiezen. Na Harry Potter lees ik De heren van de thee, en dan lees ik De held van Oer, en dan lees ik weer Onder Professoren, waarna ik Haas van Paul Biegel lees, en als ik even zin heb, kijk ik of Jacques Vriens nog een nieuw boek heeft geschreven.
Ik denk trouwens niet dat TXT een succes wordt: alles wat je van school krijgt lees je gewoon niet, want het idee dat ‘school’ er iets mee te maken heeft, maakt het afschuwelijk.
Er valt ook wel iets voor te zeggen om ermee op te houden om te proberen jongeren te blijven enthousiasmeren voor lezen als ze eenmaal op de middelbare school zitten. Maar om er nou helemxc3xa1xc3xa1l mee te stoppen?
Gisteren was ik op een middelbare school. Ik kreeg twee groepen van ongeveer 90 jongeren voor me, eerst een groep 4 of 5 Havo, geloof ik, en daarna een groep 6 VWO. De eerste groep had er, als groep, totaal geen zin in en daardoor was het voor mij moeilijk om contact te leggen; bij de tweede groep zag ik dat een aantal leerlingen er wxc3xa9l zin in hadden, en dat sloeg onmiddellijk op mij over, waardoor het tweede uur veel leuker en geanimeerder werd. Waarmee ik wil zeggen: het is verdomde moeilijk om aan leesbevordering te doen als je niet tegemoetgekomen wordt.
Toch even heel duidelijk stellen dat jeugdliteratuur en in het bijzonder literatuur voor adolescenten niet in elke bib stiefmoederlijk behandeld wordt.
Bij ons gaat er een hele grote hap budget naartoe. Als je ons iets zou kunnen kwalijk nemen is dat we vaak net weinig exemplaren van populaire boeken aankopen en veel exemplaren van de rest.
Dag Ted. Ik zou graag meer willen weten over dat onderzoek van de RUG. Is het ergens te lezen of downloaden, dat je weet?
Het rapport en de samenvatting zijn gratis te downloaden via:
http://talen.wewi.eldoc.ub.rug.nl/root/Rapporten/2010/jongerenbibliotheek/
Ik schaf de materialen voor de jeugd aan in de bibliotheek waar ik werk. En organiseer de activiteiten voor deze groep. Ik zal deze discussie met belangstelling volgen want vanochtend verzuchtte ik voor het allereerst: misschien moet ik er maar gewoon mee stoppen die jongeren in de bibliotheek te krijgen……
Ik heb meestal te weinig van de populaire boeken voor de jongeren, zoals die van Carry Slee, Francine Oomen. De boeken met wat meer inhoud, literaire competentie zeg maar, zoals die van Edward van de Vendel, Aidan Chambers, die blijven meestal toch in de kast staan. En af en toe krijg ik dan zo’n jongere die daar wel zin in heeft, of aangestoken is door mijn enthousiasme.
Heb nu een jongere in de bieb die klassieke verhalen mooi vind, zoals Reinaert de Vos. Het “gewone” lezen daarnaast probeer ik hem bij te brengen, met leuke, niet te dikke boeken. IK hoop zo dat ik er weer een lezer bij heb!!!
Ik probeer ook leuke activiteiten te vinden voor jongeren, maar meestal komt daar erg weinig publiek op af. MAar volgende week hebben we een avond met een open podium, ben zeer benieuwd!! (Emmen) Jannie