Maandag vond de begrafenis van Veronica Hazelhoff plaats op een feexc3xabriek begraafpark in Bilthoven. Het was een moderne uitvaart met een saxofonist die voor de stoet uitliep en in ieder geval twee elementen die je niet meer zo vaak ziet: de kist werd op de schouder naar het graf gedragen door zes jongemannen en daar niet achtergelaten, maar in de opening afgezonken.
De uitgeefster van Querido heeft, met nog een aantal andere mensen, voorafgaand aan de tocht naar het graf gesproken, en ook ik heb enige woorden gezegd:
Toen mijn eerste boek net uit was, bijna 25 jaar geleden, was er een uitgeversfeestje waar ik trots rondliep. Ik had het blije gevoel: hier hoor ik voortaan thuis. Ik kwam Veronica tegen, die vroeg: ‘Wie ben jij?’
Ik zei wie ik was en toen vroeg ze wat ik geschreven had.
‘Een jeugdroman,’ zei ik.
‘Nou,’ zei Veronica, ‘wij schrijven maar kinderboeken, hoor.’
De ontmoeting met Veronica is me altijd bijgebleven. Ik voelde me behoorlijk op mijn nummer gezet, maar ik kwam er al gauw achter dat het een manier van relativeren was die Veronica niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk op de been hield. Toen ik haar beter leerde kennen, en dat was al heel gauw, bleek dat ze een ontzettend hartelijke vrouw was met een humor die doorspekt was met ironie en een vleugje sarcasme. Veronica wist wat ik nog niet doorhad, dat kinder- en jeugdboeken niet altijd even serieus genomen worden, hoe goed je je best er ook voor doet.
Haar uitspraak maakte wel veel indruk op mij, want ik begreep meteen dat ik niet zo hoog van de toren moest blazen. Maar voor Veronica was kinder- en jeugdliteratuur wel degelijk een kwestie van boven op de toren presteren, ook al moet je in je rolstoel helemaal de trap naar boven op.
Naarmate de jaren verstreken werd dat steeds meer een krachttoer voor Veronica. De zin in schrijven bleef wel, geloof ik, maar haar lichaam stelde haar steeds minder in staat om het daadwerkelijk te doen. Gelukkig waren er hulpmiddelen die het net weer even iets makkelijker maakten. Nou ja, makkelijker. Veronica had een prachtige manier om in heel weinig woorden te zeggen waar het op stond, zowel de goede als de slechte kanten in een paar korte zinnetjes: xe2x80x98Nieuwe boek vordert, gelukkig heb ik een spraakprogramma. Maar dan moet je niet de halve winter hoesten. Krijg je rare woorden van.xe2x80x99
Als ze vertelde dat er botten gebroken moesten worden of dat ze andere nare behandelingen moest ondergaan, dacht ik vaak: mens, hoe houd je het vol. Ook dat omschreef ze helder en zonder veel omhaal: xe2x80x98Ik heb iets Engs aan mijn handen. Of ik in een spijkerbed wordt geduwd.xe2x80x99
Vaak schreef ze Eng met een hoofdletter. Net als Mister P. Je kunt wel zeggen dat Veronica een innige relatie had met Pijn. Nu Veronica Pijn heeft verlaten, zal Pijn het verder zonder haar moeten zien te stellen. Net als wij.
Het was een mooie en ontroerende afscheidsbijeenkomst. Je wist met je korte persoonlijke toespraak de spanning te breken, en daardoor werd er gelukkig ook even gelachen. Bxc3xa4rbel Dorweiler (uitgeefster van Querido) las een mooie tekst voor van Jacques Dohmen, die zoveel uurtjes met Veronica over haar manuscipten gepraat heeft, en gaf daar een persoonlijke aanvulling op. Een afscheid zoals het hoort te zijn van een heel bijzondere, sterke vrouw. Ik heb de afgelopen dagen haar laatste boek, Bezoek van Mister P, herlezen en met geen mooier en indrukwekkender boek had het schrijverschap van Veronica afgesloten kunnen worden.
Het was een waardig afscheid en wat was het mooi dat Veronicaxc2xb4s kleinkinderen er bij waren. Wat zou ze genoten hebben van hun gekwebbel en lichte verstoring van de stiltes. En ze moest eens weten dat ze door zes van die knappe gozers naar haar graf is gedragen. Wat ik alleen miste was de benoeming van de muziek die werd gedraaid. Bruce Springsteen met The River uiteraard maar van de andere nummers weet ik het niet. Iemand?
Kate & Anna Mc Garricle, Cool River
Brother how are thou, man of constant sorrow
Brother how are thou, I went down the river to pray.
Ze had enorme dorst de laatste dagen en droomde van water en rivieren, dus daarom heeft ze deze nummers uitgekozen.Zo had ze ook zelf besloten voor een rieten kist
Ik vond het een hele mooie kist, Eva, dat riet. Een beetje zoals het mandje van Mozes, een mandje dat teruggezet werd in de rivier.