De jury van de Gouden Lijst wil nadrukkelijk alle genomineerde boeken in de schijnwerpers zetten.

Drie warme handdrukken gaan gelijkelijk naar Allemaal willen we de hemel van Els Beerten, Voor jou tien anderen van Mirjam Oldenhave en Cynthia van Eck en De gelukvinder van Edward van de Vendel en Anoush Elman. Boeken die het waard zijn geprezen te worden.

Allemaal willen we de hemel is een boek dat door de gekozen structuur en de wisselende perspectieven een prachtige gelaagdheid heeft. Het verhaal geeft zich niet direct gewonnen, maar de verschillende vertelstemmen zijn authentiek  en loodsen de lezer naar binnen. Alle personages worden genuanceerd neergezet, niemand is domweg goed of slecht. Het boek is spannend, ontroerend en maakt inzichtelijk dat het leven niet zo simpel in elkaar steekt: iedereen moet  keuzes maken die voor hem of haar onvermijdelijk zijn en de uitkomst is onzeker. De plot is onvoorspelbaar, het verhaal kantelt en inzichten verschuiven zodat er een nieuw licht op de daden en motieven van de karakters wordt geworpen. Het wemelt van de mooie zinnen en rake observaties. Het  is een liefdevol boek omdat iedereen een eigen stem krijgt en al die stemmen evenveel recht van spreken hebben.
Voor jou tien anderen is een naturel, invoelbaar geschreven verslag van een ongewone jeugd. Ontroerend is de solidariteit van Cynthia, het hoofdpersonage. Ondanks de schrijnende situatie in het illegale kindertehuis van mama Riet, blijft ze geloven dat het allemaal zo slecht nog niet is. Als het pleeggezin uit elkaar wordt gehaald, leert Cynthia met behulp van een therapeute op eigen benen staan. Mirjam Oldenhave gebruikt een prachtig beeld: Voor pasgeboren eendjes is het eerste levende wezen in de buurt van het nest de moeder. Zelfs de rubberlaars van een boerin wordt daar voor aangezien. Blindelings volgen de eendenkuikens. Cynthia loopt bij gebrek aan echte moederliefde ook achter een rubberlaars aan: mamma Riet. Later klampt ze zich op dezelfde manier vast aan de therapeute. Ze zal moeten loslaten, hoe moeilijk dat ook is. De taal is sober. Nergens in dit boek is sprake van effectbejag en juist daardoor wordt de chaos in het kindertehuis van mama Riet zo levensecht.

De gelukvinder is een epos. Overtuigend wordt het leven van Hamayun geschetst. De lange weg die een vluchteling moet afleggen wordt zo overtuigend neergezet dat het soms pijnlijk is om te lezen. Het is knap dat Edward van de Vendel zoveel kan in xc3xa9xc3xa9n boek. Hij beschrijft een maatschappelijk probleem xc3xa9n de binnenwereld van zijn hoofdpersoon. Afghanistan xc3xa9n Nederland. De cultuur van de ouders xc3xa9n de leefwereld van de jongeren. En dat alles zo invoelbaar dat je als lezer moeiteloos wordt meegenomen. Hoewel het een loodzwaar onderwerp is wordt het boek nergens onverteerbaar. Altijd is er ook humor en lichtheid. Des te groter is de ontroering bij de lezer.

Drie warme handdrukken. Helaas is er maar xc3xa9xc3xa9n ferme schouderklop te vergeven. De jury heeft daarover besloten, maar wil nogmaals benadrukken dat er voor haar geen sprake is van winnen of verliezen. Het gaat hier om drie prachtboeken.

Tenslotte wil de jury nog opmerken dat de Gouden Lijst een mooi initiatief is. Het is te hopen dat dit geen eenmalige prijs wordt.

De Gouden Lijst 2009 gaat naar het boek dat de allermeeste indruk maakte op de jury, een boek waarin kleine stemmen van gewone mensen samen een groot verhaal maken: Allemaal willen we de hemel van Els Beerten.

De jury:

Femke Dekker

Bies van Ede

Marjolijn Hof

Tine Mortier

Tjibbe Veldkamp

Amsterdam, 12 september 2009

OBA (Openbare Bibliotheek Amsterdam)

(Foto: Marijke Troelstra)