Jij ende ik

JijendeikSinds ik schrijver ben heb ik twee boeken gemaakt die nooit zijn gepubliceerd. Nou ja, ik heb wel meer geschreven dat de eindstreep niet haalde, maar die twee boeken struikelden nxc3xa1 de finish. Het ene heette Koninginnen in het gras en bestond uit vrolijke gedichten, waarvan uitgeefster Liesbeth ten Houten op de valreep zei: xe2x80x98Ik denk dat ze het heel erg gaan vergelijken met Annie M.G. Schmidt en ik weet niet of je die vergelijking aan moet gaan.xe2x80x99 Nee, ik vond zelf van niet en trok vervolgens dat boek terug. Dat is inmiddels zoxe2x80x99n twintig jaar geleden.

Het andere is van recenter datum en heet Jij ende ik. Ik heb het gemaakt om, kortweg, twee redenen.

1. Je ziet haast geen literatuurgeschiedenis meer. In de boekhandel zie je de Beatrijs niet liggen en Karel ende Elegast evenmin, en dat verbaast me nauwelijks; ik heb altijd gevonden dat die verhalen in oud Nederlands zo moeizaam te lezen zijn, dat de taal het genieten van het verhaal in de weg staat. Ik las ze zelf ook niet op de middelbare school, toen het nota bene mxc3xb3xc3xa9st.

Waarom, dacht ik, vertel je de geschiedenis van de literatuur niet aan de hand van gedichten? Dan hoef je die lange verhalen niet te lezen, die toch al niet aansluiten bij deze tijd, terwijl gedichten door de eeuwen heen zijn geschreven om dezelfde redenen als nu: liefde, verlies, aanklacht, enzovoort.

Nou, dat ben ik gaan doen. Ik heb de geschiedenis van de Nederlandse literatuur van 1100 tot 1900 samengevat in 30 gedichten, die een aardig bedoeld overzicht vormen van de literatuurgeschiedenis en die, hoop ik, smaken naar mxc3xa9xc3xa9r. Want dat is de bedoeling: de bundel is een introductie van het enorme domein van de rijke literatuurgeschiedenis. Zo van: als dxc3xadt er al is, wat is er dan nog mxc3xa9xc3xa9r?

2. Wie het over literatuurgeschiedenis heeft, heeft het bijna automatisch over de canon. Ik ben zeer tegen het maken van een soort top 10 van literatuur die iedereen gelezen mxc3xb3xc3xa9t hebben, want canon is een ander woord voor verarming. Je moet de literatuurgeschiedenis niet inperken tot wat hoogtepunten, maar laten zien hoe rijkgeschakeerd die is en lezers er hun eigen weg in laten vinden. Om tot een introductie te komen heb ik het proza gelaten voor wat het is en heb me uitsluitend gericht op poxc3xabzie. Die is over het algemeen kort en bondig en dan is het niet zo lastig om een tekst in oud-Nederlands te lezen. Als het goed is lees je de bedoeling van de dichter erdoorhxc3xa9xc3xa9n. Bovendien heb ik gekozen voor onbekende naast bekende gedichten, om zo te laten zien dat er mxc3xa9xc3xa9r is dan de canon.

Met dat boek heb ik twee jaar geleurd en uiteindelijk wilde niemand het hebben. Niet omdat uitgeverijen het idee of de uitvoering niet goed vonden, maar omdat ze het niet aandurfden, of zoals een van de uitgevers zei: het kost te veel woorden om uit te leggen wat voor boek het is.

Ter gelegenheid van mijn dichtersjubileum op 24 november (op die dag in 1984 werd mijn eerste gedicht gepubliceerd) kan iedereen die wil een gratis digitaal exemplaar van Jij ende ik krijgen. Het is een bundel in pdf, die ik speciaal gemaakt heb om aan uitgevers te laten zien hoe het er ongeveer uit moest komen te zien. Wie het wil hebben moet even een mailtje sturen naar tedvanlieshoutapenstaartjehetnet.nl en krijgt het toegemaild.

19 thoughts on “Jij ende ik

  1. Jammer, dat deze literatuurgeschiedenis de eindstreep niet heeft gehaald. Dat had een mooi boekwerk geworden! Maar ik teken zeker in voor een digitale versie!

  2. @ Bart en Coen: moet je even een mailtje sturen, Bart. Zonder mailadres gaat het niet. En Coen: inmiddels hebben al zo’n twintig mensen een digitaal exemplaar aangevraagd en ontvangen, dus het is te laat.

  3. @ Jan: dat apenstaartje staat er zo om verzamelaars van kant-en-klare emailadressen ten behoeve van spam te ontmoedigen. Je moet dus zelf het woord apenstaartje vervangen door het teken ervoor:@.

  4. Nou, ik heb mijn exemplaar snel aangevraagd. Mocht dit trouwens ooit als boek worden uitgegeven, dan zou ik het waarschijnlijk alsnog kopen.

  5. Een erg mooi boekwerk, Ted! Een mooie keuze aan gedichten – ook niet voor de hand liggende, dat is fijn! Wat mij betreft komt het op papier nog beter tot zijn recht. Kan dit xc3xa9cht niet uitgegeven worden?

  6. Dank je, Bart. Komt het concept je bekend voor? Waarschijnlijk wel als je andere boeken van mij kent, want ik pas het wel vaker toe: steeds twee gedichten naast elkaar waartussen een verband wordt gesuggereerd, het linker chronologisch en het rechter erbij gezocht.
    Inmiddels hebben al heel wat mensen een exemplaar aangevraagd dus dat is fijn.

  7. je hebt wel uitgelegd waarom het niet uitgegeven wordt, maar toch, begrijpen doe ik het niet
    lijkt me prachtig en als dat ook zo is zal ik nogmaals reageren

  8. @Ted: ja, dat zag ik! En dat is juist zo mooi. Twee gedichten uit twee verschillende perioden, waar jij een verband tussen ziet. En wederom weer zo mooi vormgegeven!

  9. prachtig zijn de hertalingen, de uitgave nog mooier dan ik dacht, met de originele versies en wetenswaardigheden van de dichters erbij
    dat het niet uitgegeven wordt begrijp ik nu nog minder

  10. Als alle scholen een aantal exemplaren kopen kan het goed verkocht worden. Ben je ook bij uitgeverijen van onderwijsboeken langsgegaan?
    Jort Kelder heeft een boek uitgegeven via uitgeverij Gopher. Ze werken anders. Als je een kant en klaar boek aanlevert betaal je minder aanloopkosten dan bij een boek waar zij nog veel aan moeten doen (ongeveer 1500 euro), vervolgens krijg je 15% royalties per verkocht boek. http://www.gopher.nl

  11. Dag Ted,

    Ik wil graag ‘Jij ende’ ik digitaal ontvangen, omdat ik van literatuur houd en van jouw werk. De combinatie lijkt me bijzonder!

    Groeten van Neel

  12. Het is niet de bedoeling dat lezers JIJ ENDE IK op deze manier bestellen. Lees in het bericht bovenaan hoe je bestelt.

  13. Beste Ted,

    Gefeliciteerd met het dichtersjubileum! Waarschijnlijk komen er een aantal reacties van thuisonderwijzers. Uw naam is namelijk op het forum van thuisonderwijs terechtgekomen.
    Zou je mij het boek “Jij ende ik” in pdf kunnen toesturen? (Om de een of andere reden wordt mijn email aan bovenvermeld adres geweigerd en teruggestuurd.)

    Bij voorbaat dank,
    Evelyne Loiterstein