2009 Zou het jaar van het e-book worden. Dat werd het niet. Niet eens van de e-reader. Het apparaat heeft de allure van een gadget maar is daarvoor te duur, het is nog niet uitontwikkeld en er is onvoldoende software (lees: boeken) voor. Volgens mij gaat dat niet veranderen in 2010. Wel zullen de apparaten beter worden, maar het probleem zit hem in de software. Uitgevers willen wel e-boeken leveren, maar krijgen ze toestemming van de (betere) auteurs? Die zullen nog wel een poosje de kat uit de boom kijken, en terecht. Boeken zijn voor schrijvers hun bron van inkomsten en ze hebben gezien wat er is gebeurd in de muziekindustrie: mensen downloaden muziek gratis! Hoe moet je aan je boterham komen als mensen je boek gratis bemachtigen? Artiesten hebben een uitweg: ze verdienen aan optredens. Die situatie gaat voor schrijvers niet op, want niemand koopt een kaartje van 50 euro om Jan de Schrijver in De Kuip te zien optreden.
Schrijvers kunnen niet leven van de wind, dus als het niet goed komt met de beveiliging van hun boeken, zullen ze niet staan te springen. En met die beveiliging komt het niet goed. Tenzij de industrie iets vindt waardoor je e-reader xe2x80x9contploftxe2x80x9d als je er een illegaal boek in stopt.
Uitgevers proberen schrijvers wel over te halen om toch alvast in zee te gaan met e-books en ze wuiven de bezwaren over gratis kopixc3xabren vrij luchtig weg. Ze zeggen: nu kunnen mensen je boek ook scannen en dan illegaal verkopen. Ja, tuurlijk kan dat wel, maar dat doen mensen (nog) niet, omdat het omslachtig is. Als je op illegale wijze een centje wilt bijverdienen krijg je het liefst de middelen op een dienblad aangereikt, en met e-books krijg je dat. Je bemachtigt een exemplaar van een e-boek en verkoopt de kopiexc3xabn ervan opxe2x80xa6 Marktplaats. Toen de uitgeverijen erachter kwamen dat het zo simpel werkte, kwamen ze meteen in actie, en de illegale kopiexc3xabn verdwenen weer van Marktplaats. Maar voor hoe lang? Iedereen snapt dat het vechten tegen de bierkaai is; die strijd werd door de machtige muziekindustrie eerder al verloren.
Stephen Fry gaf vorig jaar een mooie toespraak over onder andere illegaal downloaden: http://www.stephenfry.com/2009/07/27/series-2-episode-4-itunes-live-festival/
Ik herinner me dat hij zei dat hij geloofde dat vooral jongeren illegaal downloaden, net zoals hij zelf als student bandjes maakte van de LP’s van vrienden. Volwassenen kochten volgens hem liever netjes een legale versie. Ik herken me daar wel in, als student downloadde ik vrijwel al mijn muziek en films illegaal. Nu ik werk, koop ik veel meer cd’s, dvd’s en legale downloads.
Met e-books is nu het probleem dat er vaak geen legale versies te krijgen zijn van de boeken die ik wil lezen, maar wel bergen illegale. De Leidse bibliotheek leent sinds kort ook e-books uit, die zouden na drie weken onleesbaar worden. Het is me alleen nog niet gelukt om een bestand te openen.
In Indonesixc3xab is een enorme kopieermarkt. Je brengt een boek naar de copyshop en krijgt het twee dagen later terug met hard kaft en leeslint, voor een fractie van de prijs van het origineel. Vooral studenten maken er veel gebruik van. Maar ook expatdames. Een paar jaar geleden kwam ik een collegamoeder van de Nederlandse school in Jakarta tegen. Ze zwaaide me toe met ‘eiland aan de horizon’ en riep verheugd: ‘Ik wil je boek hebben, ik ga het even laten kopixc3xabren!’
Hemeltjelief!
@Corien,
Het is heel erg, maar ik moest toch ook grinniken om dat beeld. Dat zo’n vrouw niet eens aanvoelt dat ze grof is; niet de moeite neemt om het stiekem te doen. Zo had ik niet zo lang geleden een ‘dame’ in de winkel, die terwijl ik haar aan het helpen was – inpakken, afrekenen en zo – tegen een passerende vriendin zei “Ja normaal ga ik natxc3xbaxc3xbarlijk naar de stad om boeken te kopen, maar nu kwam het even handiger uit om het hier te doen”. En ik maar wachten tot ze uitgebabbeld was en ik verder kon gaan met haar helpen, en de klanten die achter haar op hun beurt stonden te wachten. Zoiets vind ik dan maar liever komisch.
@inge Niet te geloven, alsof jij er niet bij bent!
Je kunt er inderdaad maar het beste om lachen. Het is natuurlijk ook een hele eer als iemand jxc3xb3uw boek uit de bieb haalt om te laten kopixc3xabren
@ Corien. Zo is dat maar net.
Overigens, “ontploffende” e-readers zijn niet de oplossing. Dan krijg je het probleem dat je ook had met cd’s: die waren zo goed beveiligd dat je je eigen exemplaar niet eens in de auto-apparatuur kon afspelen!
Je hebt groot gelijk om bezorgd te zijn, Ted. Muzikanten kunnen overleven omdat ze optredens aanbieden en petjes, cinema’s omdat ze 3D-ervaringen aanbieden en popcorn. Schrijvers hebben niet veel meer te bieden dan hun tekst. Misschien moeten schrijvers in de toekomst meer werk steken in korte, grappige teksten die ze op een podium kunnen brengen, en minder in vuistdikke romans. Ik zie het vooral somber in voor dat soort schrijvers, die in stilte dikke boeken schrijven.
Bestanden beveiligen werkt niet, dat is in de muziek- en gamesindustrie voldoende bewezen. Het volstaat dat xc3xa9xc3xa9n kopie gekraakt wordt (en dat gebeurt altijd) om het internet te overspoelen. De beveiliging is dan niet meer dan een bron van last voor de gewone gebruiker, waardoor die ook minder geneigd is legale bestanden te kopen.
En heel mooie illustraties, zoals van Charlotte Dematons, worden die op zo’n apparaat ook goed te zien? Ben bang tzt wel. Voor een paar gelukkige kunstenaars zijn er natuurlijk ook kansen, als je mee gaat met deze ontwikkeling. Bijvoorbeeld producten voor die nieuwe toepassingen gaan ontwerpen. Met merchandising van b.v. Dikkie Dick en Nijntje, Jip en Janneke, Cars, Nintendofiguren wordt juist wel veel verdiend. Of film of televisiepersoonlijkheid worden. Mensen als Aart Staartjes etc. zijn gewild doordat ze uniek zijn.
Vrienden van mij die voor hun werk veel reizen naar India en China zeggen dat in die landen mensen alles over hebben voor een opleiding. Over 20 jaar krijgen hogeropgeleiden (zoals lageropgeleiden nu van oosteuropeanen) concurentie van enorme aantallen briljante maar heel goedkope tandartsen, vertalers, ingenieurs, architecten, controllers, piloten, managers, scheikundigen, artsen, chirurgen, tekenaars, ontwerpers etc. Dan hobbelt Europa er achteraan. De globalisering en knappe techniek gaan alles op z’n kop zetten, misschien zoals ooit de industriele revolutie.
Wie van ons heeft een e-reader? (ik niet)
Wie kent iemand in zijn omgeving met een e-reader? (ik 1, maar meer voor het werk)
Wie wil er in de toekomst een e-reader? (ik nog niet)
Ik verkoop ze nog niet, maar had in de afgelopen cadeauperiode wel veel vraag naar e-books en readers. En ik ken ook al mensen met zo’n ding.
@coen: 15 jaar geleden had nog bijna niemand een mobiele telefoon, was de computer een veredelde typmachine waarop je wat simpele spelletjes kon doen. Als je op reis ging was je aangewezen op bus/ treinboekjes of wegenkaarten en zocht je telefoonnummers op in het telefoonboek, alle briefjes werden verstuurd via de PTT, iets opzoeken deed je in de bibliotheek of encyclopedie, als je in het buitenland was belde je hooguit een keer per week uit een telefooncel naar huis, je maakte zo nu en dan een foto op een rolletje en pas als je thuis kwam zag je na een week of ze gelukt waren.
Het gaat allemaal nog veel harder veranderen. Waarschijnlijk komt alles in een. Overal alles mobiel opvraagbaar. Dan is zo’n e-reader een hulpstukje van je laptop/telefoon, reagerend op stem en veel meer dat we nu nog niet eens kunnen bedenken.
@ Mariska: dat kan wel waar zijn, maar er zijn ook honderden uitvindingen die totaal vergeten zijn. Tot nu toe hoor ik alleen erg enthousiaste verhalen van verkopers, maar niet van gebruikers.
@Coen: Ik zou nooit een speciale e-reader kopen. Maar zodra het een onderdeeltje van je PC wordt dan is het erg aantrekkelijk om even een boek te downloaden en te beginnen met lezen. Wij hebben nu een zolder met aan alle wanden volle boekenkasten en op de grond stapels verhuisdozen vol boeken. Er zijn misschien maar tweehonderd zo dierbaar zijn dat je ze wilt bewaren, de rest is ballast.
Misschien dat in dit verband geillustreerde kinderboeken de uitzondering zijn, die wil je wel voelen en bewaren. Ik weet niet hoe het met jullie zit maar ik zet nooit meer een plaat of cd op, die zitten samen met de apparatuur ook al 4 jaar in verhuisdozen. Met mijn PC heb ik alle muziek binnen enkele seconden op prima kwaliteit.
Alles gaat steeds sneller. Misschien zit er voor kinderboekenschrijvers veel meer toekomst in een fictief Blog. Zoals het dagboek van Ezzie van francine Oomen, of Teds boek Gebr., iedere dag een nieuw stukje waar kinderen iedere dag nieuwsgierig verder willen lezen. (En dan geld verdienen met reclame? Wel verschrikkelijk).
Het zijn vooral de grote ketens (Bol.com bijvoorbeeld) die zo hard schreeuwen, dat het gewxc3xa9ldig is. Op Boekblad zegt een woordvoerder van Bol.com: ‘digitaal lezen dxc3xa9 hit van 2009′. Apart, want er zijn nog niet eens zoveel e-books op de markt en ook de e-readers zijn nog volop in ontwikkeling.
Wij boden tot voor kort ook een e-reader aan in onze winkel. Al snel bleek dit een verouderd exemplaar te zijn (en dat voor een prijs van ongeveer driehonderd euro). Daarnaast waren wij als boekverkopers ook niet enthousiast over het apparaat. Het is inmiddels verdwenen uit de winkel; wel krijgen we zo nu en dan een vraag erover, maar het zijn vooral klanten die zo’n e-reader gewoon eens willen zien.
Ik blijf erbij, dat de e-reader vooral de zakelijke markt zal aanspreken. Mensen zullen er vooral readers op lezen, studieboeken, marketingboeken, wellicht reisboeken en zo nu en dan een bestseller. Maar de literatuur-, poxc3xabzie-, jeugdliteratuur-, en prentenboekenliefhebber zal het apparaat links laten liggen, vermoed ik.
Ik zit zelf “in het boekenvak” en ken niemand die er een gekocht heeft; degenen die er een hebben – uitgevers vooral – hebben hem gekrxc3xa9gen.
Sommige schrijvers zullen misschien op een andere manier toch geld kunnen verdienen aan hun boeken, maar ik denk dat de meesten staks echt niets meer verdienen. Ook over e-boeken hoor je mensen klagen dat ze te duur zijn en laat dat nou net de reden zijn waarom vrijwel iedereen het geoorloofd vinden om muziek gratis van het internet te halen. Tegen gratis kan je niet op. Ik ben trouwens wel enthousiast over e-readers. Als ik het geld ervoor had zou ik er direct een kopen met een abonnement op de krant. En ik vind het een mooie manier om boeken die niet meer leverbaar zijn een nieuw leven te geven.
@ dirk: ik heb geld zat, maar toch wil er niet xc3xa9xc3xa9n. Lees ook het kleine onderzoekje van Giphart vorige week: http://www.ronaldgiphart.nl/29-12-2009/eboeken-versus-pboeken/
@Coen: ook niet als de boeken gratis zijn?
Ik heb Gipharts verslag gelezen. Ook hij heeft de e-reader cadeau gekrxc3xa9gen en niet zelf gekxc3xb3cht!
Bol.com heeft een stapel e-readers weggegeven (ook aan schrijvers) in de hoop, dat het digitaal lezen dxc3xa9 hit van 2009 zou worden…
Zo doen artsenbezoekers het ook. Van alles cadeau doen in de hoop dat de artsen voortaan hun medicijnen gaan voorschrijven. En die methode schijnt te werken.
Ik hoorde deze voorspelling van een redacteur: Over 10 jaar worden e-readers alleen nog maar gebruikt voor naslagwerken.
Ik hoop dat hij gelijk heeft.
E-readers hebben onmiskenbaar voordelen, zoals lezen op reis: het scheelt enorm in reisgewicht als je een e-reader met 100 boeken erin meeneemt in plaats van 100 boeken. Maar de e-reader zal vooral een tussenvorm zijn, denk ik. Over een paar jaar projecteer je de tekst die je wilt lezen gewoon met je mobieltje op de muur en zijn er elektronische bladzijden die zo dun zijn, dat je ze als bij een boek kunt bollen en omslaan.
Het probleem is volgens mij niet zozeer de techniek, maar de inhoud. Producenten verwachten dat als de apparatuur er eenmaal is, de “content” vanzelf volgt, maar ik ben daar niet zo zeker van. Het auteursrecht is daarbij een enorme sta-in-de-weg, en daarom hoor je van alle kanten dat het copyright op de schop moet.
Zou je e-boeken niet het beste als vervanger van bibliotheekboeken kunnen zien? Boeken die je wilt lezen, maar niet hoeft te hebben? Als er dan een mooie legale site komt, waar je tegen abonnementsgeld boeken kunt downloaden, dan kunnen schrijvers ook gewoon betaald worden. Of je zou per boek kunnen betalen. Bij iTunes willen mensen 1 euro betalen per liedje, dus een paar euro voor een boek moet ook kunnen.
Nog maar een tijdje wachten op de nieuwste ontwikkelingen. Het lijkt mij ideaal behalve dat projecteren op de muur.
@ dirk: als schrijver juich ik gratis boeken niet toe.
@ ted: altijd wordt het voorbeeld van de vakantie erbij gehaald. Er zijn weinig mensen die 100 boeken meenemen. Ik neem er wel eens een stuk of 15 mee. Passen prima in mijn rolkoffer. Heerlijk met mijn boek op de bank of op het strand.
@ bart: naslagwerken zijn inderdaad handig hiervoor, maar de keren dat ik onderweg een encyclopedie wil raadplegen zijn echt op xc3xa9xc3xa9n hand te tellen.
Was vandaag in een ANWB winkel. Zag ik bij het afrekenen, dat ook zij e-readers hebben staan. Met reclame van Bol.com erop.
Zou het een cadeautje van Bol aan de ANWB zijn?
@Ted: Karin Spaink, die heel veel weet van internet & rechten heeft toevallig op haar weblog een stuk geschreven over auteursrecht: http://www.spaink.net
@Coen: stel je voor dat je zo’n e-reader in het zand laat vallen! Een papieren exemplaar blaas je zandvrij, maar zo’n elektronisch ding?
Voorpagina Parool gezien? Heel mooi nieuw dingetje: De iPad, vanaf 500 dollar in de vs te koop, een tablet-pc met een heel mooi beeldscherm zo groot als een A4tje. Hij houdt het midden tussen een laptop en een iPhone. Hierop kun je video’s en muziek afspelen, boeken en kranten mee lezen, surfen, webgames spelen, navigeren, overal waar je maar wilt.
Een aparte e-reader aanschaffen is geldverspilling: wordt net zo overbodig als de chipknip.
Inderdaad een groot probleem, dat illegale downloaden. Maar wie heeft er geen MP3 vol nooit betaalde rechten? Het gemak dient de mens. Inmiddels wordt er geen normale plaat, cd, meer uitgebracht, want muzikanten mogen dan wel kunnen optreden, de muziekindustrie heeft daarbij het nakijken. En de laatste zorgde er in een grijs verleden voor dat er kwalitatief goede muziek werd uitgebracht. Ieder beginnend bandje stuurde een demobandje met muziek naar bijvoorbeeld Ariola. Een op de duizend mocht dan een plaatje opnemen. Dat filter is weggevallen in het digitale tijdperk. Gaat het met de boeken dezelfde kant op. Moeilijk te zeggen. Zeker is wal dat Apple de prijzen voor een te downloaden ebook flink heeft verhoogd na de introductie van de ipad. Voordat het ebook onverkoopbaar dreigt te worden is het beter een soort van bibliotheekleenvergoeding op te zetten, maar dan wat hoger. Een paar euro per boek. Dit natuurlijk in overleg met de auteur en niet met de uitgever, die zijn er voor het papier.